استرس واکنشی طبیعی به چالشهای زندگی است، اما وقتی طولانیمدت یا شدید باشد، میتواند بدن را تحت فشار قرار دهد. یکی از مهمترین مسیرهایی که استرس از طریق آن بر سلامت جسم اثر میگذارد، افزایش ترشح هورمونی به نام کورتیزول است. این هورمون در کوتاهمدت به سازگاری بدن کمک میکند، اما در صورت تداوم، پیامدهای مختلفی برای سلامت به همراه دارد. در این مقاله از دکتر مهناز شکروی بررسی میکنیم که استرس چگونه کورتیزول را افزایش میدهد و چه اثراتی بر بدن میگذارد.
استرس چگونه کورتیزول را افزایش میدهد؟
زمانی که بدن با استرس مواجه میشود، سیستم عصبی و محور هیپوتالاموس–هیپوفیز–آدرنال فعال میشود. این فرآیند باعث تحریک غدد فوقکلیوی برای ترشح کورتیزول میگردد.
این واکنش که به عنوان «پاسخ جنگ یا گریز» شناخته میشود، در کوتاهمدت مفید است زیرا:
- انرژی بدن را افزایش میدهد
- تمرکز را بالا میبرد
- بدن را برای واکنش سریع آماده میکند
اما اگر استرس ادامه یابد، سطح کورتیزول برای مدت طولانی بالا میماند و تعادل بدن بههم میخورد.
پیامدهای افزایش کورتیزول بر سلامت جسم
• سلامت قلب
کورتیزول بالا میتواند فشار خون را افزایش دهد و در صورت مزمن شدن، خطر مشکلات قلبیعروقی را بیشتر کند.
• دستگاه گوارش
استرس و کورتیزول ممکن است باعث:
- اختلال در هضم
- افزایش اسید معده
- تغییر اشتها
شوند که در طولانیمدت بر سلامت گوارش اثر میگذارد.
• سیستم ایمنی
افزایش مداوم کورتیزول میتواند عملکرد سیستم ایمنی را کاهش دهد و بدن را در برابر بیماریها آسیبپذیرتر کند.
• متابولیسم و وزن
کورتیزول با افزایش اشتها و تغییر نحوه ذخیره چربی، میتواند به افزایش وزن — بهویژه در ناحیه شکم — منجر شود.
• سایر اثرات جسمی
- خستگی
- اختلال خواب
- تنش عضلانی
- سردرد
چگونه اثرات استرس بر بدن را کاهش دهیم؟
- مدیریت استرس از طریق تکنیکهای آرامسازی
- فعالیت بدنی منظم
- خواب کافی
- تغذیه متعادل
- مراجعه به متخصص در صورت تداوم علائم
جمعبندی
استرس میتواند با افزایش ترشح کورتیزول، بر بخشهای مختلف بدن از جمله قلب، گوارش و سیستم ایمنی اثر بگذارد. در حالی که این واکنش در کوتاهمدت مفید است، استرس مزمن میتواند سلامت جسمی را تهدید کند. توجه به مدیریت استرس و سبک زندگی سالم، نقش مهمی در پیشگیری از این پیامدها دارد.
دکتر مهناز شکروی – داروساز و مشاور تخصصی سلامت
دکتر مهناز شکروی، داروساز با سالها تجربه در حوزه سلامت و داروسازی، در زمینه مشاورههای تخصصی به افراد و شرکتها در زمینههای مختلف دارویی و بهداشتی فعالیت میکنند. ایشان با تکیه بر دانش عمیق خود در علم داروسازی، به ارائه مشاورههای علمی و کاربردی در خصوص انتخاب داروها، مکملها و روشهای درمانی میپردازند.
دکتر شکروی همچنین با تمرکز بر سلامت عمومی و مدیریت بیماریها، به بیماران کمک میکنند تا تصمیمات بهتری در خصوص درمانهای دارویی و روشهای بهبود سلامت خود اتخاذ کنند. ایشان با استفاده از جدیدترین تحقیقات علمی و تکنیکهای روز دنیا، اطلاعات دقیقی در اختیار مراجعین قرار میدهند تا بهطور مؤثرتر از داروها و مکملها بهرهمند شوند.
برای مشاورههای تخصصی و اطلاعات بیشتر، میتوانید از خدمات دکتر مهناز شکروی از طریق وبسایت ایشان به آدرس mahnazshokravi.com بهرهمند شوید.
