با شروع فصل پاییز، هوا کمکم خنک میشود، برگ درختان تغییر رنگ میدهند و بسیاری از افراد منتظر هوای مطبوع این فصل هستند. اما برای عدهای، پاییز با عطسههای مکرر، آبریزش بینی، خارش چشم و گرفتگی بینی همراه است. این علائم ممکن است نشانه آلرژی پاییزی باشند؛ نوعی حساسیت فصلی که در اثر تماس با مواد حساسیتزا در محیط ایجاد میشود.
برخلاف تصور عموم، آلرژی فقط مخصوص فصل بهار نیست. در پاییز نیز عواملی مانند گرده برخی گیاهان، کپکها و گردوغبار میتوانند باعث بروز واکنشهای آلرژیک شوند. در این مقاله از دکتر مهناز شکروی با علتها، علائم و روشهای کنترل حساسیت پاییزی آشنا میشویم.
آلرژی پاییزی چیست و چرا ایجاد میشود؟
آلرژی پاییزی زمانی اتفاق میافتد که سیستم ایمنی بدن به موادی واکنش نشان دهد که معمولاً برای بیشتر افراد بیضرر هستند. بدن این مواد را بهعنوان عوامل تهدیدکننده شناسایی میکند و در پاسخ به آنها موادی مانند هیستامین آزاد میکند. همین واکنش میتواند باعث عطسه، خارش، التهاب و آبریزش بینی شود. مهمترین عوامل ایجاد آلرژی در فصل پاییز عبارتاند از:
۱. گرده گیاهان و علفهای هرز
برخی گیاهان در اواخر تابستان و پاییز گردهافشانی میکنند. گرده این گیاهان بهراحتی در هوا پخش میشود و در افراد حساس میتواند علائم آلرژی ایجاد کند.
۲. کپکها و قارچهای محیطی
برگهای خشک و مرطوب، خاک و محیطهای نمناک شرایط مناسبی برای رشد کپکها فراهم میکنند. استنشاق ذرات کپک میتواند باعث تحریک دستگاه تنفسی و تشدید حساسیت شود.
۳. گردوغبار داخل خانه
با سرد شدن هوا، افراد زمان بیشتری را در خانه سپری میکنند و پنجرهها کمتر باز میشوند. در نتیجه، گردوغبار، مایتهای موجود در تشک و بالش و سایر مواد حساسیتزا ممکن است بیشتر در فضای داخلی باقی بمانند.
علائم شایع آلرژی در فصل پاییز
علائم حساسیت پاییزی ممکن است از فردی به فرد دیگر متفاوت باشد، اما شایعترین نشانهها عبارتاند از:
- عطسههای مکرر، بهخصوص هنگام صبح
- آبریزش بینی یا گرفتگی بینی
- خارش بینی، گلو و سقف دهان
- قرمزی، خارش و اشکریزش چشم
- سرفه خشک و تحریک گلو
- احساس فشار در ناحیه سینوسها
- تشدید علائم آسم در افراد مبتلا
در برخی افراد، این نشانهها خفیف هستند و پس از چند روز کاهش پیدا میکنند؛ اما در افرادی که حساسیت شدیدتری دارند، ممکن است هفتهها ادامه داشته باشند.
تفاوت آلرژی پاییزی با سرماخوردگی چیست؟
یکی از سؤالات رایج این است که چطور میتوان آلرژی را از سرماخوردگی تشخیص داد؟ چون هر دو ممکن است با عطسه، آبریزش بینی و گرفتگی همراه باشند. با این حال چند تفاوت مهم وجود دارد:
|
ویژگی |
آلرژی پاییزی |
سرماخوردگی |
|
عطسه |
معمولاً مکرر |
ممکن است وجود داشته باشد |
|
خارش چشم و بینی |
شایع |
کمتر شایع |
|
تب |
معمولاً ندارد |
گاهی وجود دارد |
|
مدت علائم |
ممکن است چند هفته ادامه یابد |
معمولاً ۷ تا ۱۰ روز |
|
ترشحات بینی |
اغلب شفاف و آبکی |
ممکن است غلیظتر شود |
اگر علائم با حضور در محیط خاصی تشدید میشوند یا هر سال در زمان مشخصی تکرار میشوند، احتمال آلرژی فصلی بیشتر است.
برای درمان آلرژی پاییزی چه کار کنیم؟
درمان حساسیت پاییزی به شدت علائم و عامل ایجادکننده آن بستگی دارد. در بسیاری از موارد میتوان با رعایت چند نکته ساده، علائم را کنترل کرد.
۱. از تماس با عوامل حساسیتزا دوری کنید.
در روزهایی که میزان گرده گیاهان در هوا زیاد است، بهتر است مدت حضور در فضای باز را کاهش دهید. هنگام باغبانی یا جمعآوری برگهای خشک نیز استفاده از ماسک مناسب میتواند کمککننده باشد.
۲. شستوشوی بینی با محلول سالین
شستوشوی بینی با سرم یا محلول نمکی استریل میتواند به پاک شدن مواد حساسیتزا و کاهش گرفتگی بینی کمک کند.
۳. مصرف داروهای ضدحساسیت
آنتیهیستامینها از داروهای رایج برای کاهش عطسه، خارش و آبریزش بینی هستند. اسپریهای کورتونی بینی نیز در کنترل التهاب و علائم آلرژی مؤثرند. انتخاب داروی مناسب بهتر است با مشورت پزشک یا داروساز انجام شود.
۴. محیط خانه را تمیز نگه دارید.
شستوشوی منظم ملحفهها، نظافت فرش و پرده، کنترل رطوبت خانه و جلوگیری از تجمع گردوغبار میتواند میزان تماس با عوامل حساسیتزا را کاهش دهد.
۵. بعد از بازگشت به خانه دوش بگیرید.
گرده گیاهان ممکن است روی لباس، مو و پوست باقی بماند. تعویض لباس و شستوشوی بدن پس از حضور در فضای باز به کاهش تماس با این مواد کمک میکند.
چه زمانی برای آلرژی پاییزی به پزشک مراجعه کنیم؟
اگر علائم حساسیت شدید هستند، خواب و فعالیتهای روزانه را مختل کردهاند یا با وجود مصرف دارو بهبود پیدا نمیکنند، بهتر است به پزشک مراجعه کنید. گاهی لازم است برای شناسایی عامل حساسیت، آزمایشهای آلرژی انجام شود.
همچنین اگر همراه با علائم آلرژی دچار تنگی نفس، خسخس شدید یا احساس فشار در قفسه سینه شدید، باید فوراً ارزیابی پزشکی دریافت کنید.
جمعبندی
آلرژی در فصل پاییز مشکلی شایع است که میتواند کیفیت زندگی افراد را تحت تأثیر قرار دهد. گرده گیاهان، کپکها و گردوغبار از مهمترین عوامل ایجاد حساسیت در این فصل هستند. اگرچه نمیتوان همیشه از تماس با مواد حساسیتزا جلوگیری کرد، اما با رعایت نکات بهداشتی، کاهش تماس با عوامل محرک و استفاده صحیح از داروهای ضدحساسیت میتوان علائم را تا حد زیادی کنترل کرد.
نکته مهم این است که عطسه و آبریزش بینی را همیشه نباید به سرماخوردگی نسبت داد. تشخیص درست علت علائم، اولین قدم برای انتخاب روش درمانی مناسب است.
دکتر مهناز شکروی – داروساز و مشاور تخصصی سلامت
دکتر مهناز شکروی، داروساز و مشاور حوزه سلامت و داروسازی، با تکیه بر دانش تخصصی و تجربه حرفهای خود، در زمینه انتخاب آگاهانه داروها، مکملهای غذایی و روشهای بهبود سلامت فعالیت میکنند. هدف ایشان ارائه اطلاعات معتبر و مبتنی بر شواهد علمی است تا افراد بتوانند با آگاهی بیشتری درباره سلامت و درمان خود تصمیم بگیرند.
برای مطالعه مطالب تخصصی بیشتر و دریافت مشاوره، به وبسایت رسمی دکتر مهناز شکروی مراجعه کنید:mahnazshokravi.com







